Sociaal digitaal

Hoe draagt digitalisering sociaal domein bij aan inclusieve samenleving?

vrijdag 11 augustus 2017

Digitalisering van de overheidsdienstverlening in het sociaal domein is noodzakelijk maar moet zorgvuldig gebeuren, met aandacht voor de (on)mogelijkheden van burgers en de nadruk op regie over de eigen gegevens. Maar veel leidinggevenden in het sociaal domein zien digitalisering nog niet als hulpmiddel om kwetsbare burgers te ontzorgen. Dat zijn belangrijke conclusies uit een verkenning van Divosa.

Digitalisering van dienstverlening staat hoog op de agenda van zowel de Rijksoverheid als gemeenten. Maar waar moeten we op letten bij digitalisering in het sociaal domein? En hoe kan digitalisering bijdragen aan een inclusieve samenleving? Op deze en meer vragen zocht Divosa het antwoord in de gemeentelijke verkenning ‘Sociaal digitaal’. Deze verkenning bestond uit gesprekken met deskundigen van vooral VNG, KING en Cedris, een enquête onder leden van Divosa en een werkconferentie met leidinggevenden en professionals in de informatievoorziening.

Digitalisering die past bij iedereen

Uit de verkenning blijkt dat gemeenten vooral hun tijd en energie moeten steken in het ondersteunen van bestaande of net gestarte digitaliseringsprogramma’s uit andere domeinen waarmee iedereen – dus ook digibeten of minder zelfredzame mensen – uit de voeten kan. En die voldoen aan de privacyeisen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) die op 25 mei 2018 volledig in werking treedt.

Dienstverlening moet eenvoudiger en overzichtelijker

Die programma’s moeten zij vervolgens inzetten om de (keten)dienstverlening eenvoudiger en overzichtelijker te maken voor burgers. Bijvoorbeeld door het gebruiken van voor-ingevulde aanvraagformulieren of het koppelen van gegevens uit verschillende bestanden. Daarbij moeten zij bovendien rekening houden met de communicatiemogelijkheden van die burgers en bijvoorbeeld niet uitsluitend op basis van tekst communiceren.

Digitalisering als hulpmiddel voor kwetsbare burgers

Uit de verkenning bleek ook dat veel leidinggevenden in het sociaal domein digitalisering nog niet zien als een hulpmiddel om (kwetsbare) burgers te ontzorgen. Volgens Divosa denken zij te vaak dat burgers (digitaal) vaardig genoeg zijn om hun zaken goed te regelen. Maar onderzoek, onder andere van de WRR, laat zien dat het vermogen tot (zelf)redzaamheid van burgers door de overheid vaak wordt overschat.

Vervolgstappen

In het vervolg op de verkenning ‘Sociaal digitaal’ onderzoekt Divosa bij welke deelvraagstukken zij samen kan optrekken met andere partijen in het sociaal domein, zoals het Netwerk Directeuren Sociaal Domein (NDSD), SZW en UWV. Op vrijdag 8 september 2017 organiseert Divosa een vervolg op de werkconferentie.

Lees verder